AAC hiệu quả không nằm ở thiết bị – mà nằm ở sự phù hợp

Khi nghe đến AAC, rất nhiều ba mẹ nghĩ ngay đến:

“Con phải dùng iPad không?”

“Có cần mua máy nói đắt tiền không?”

Nhưng sự thật là:

AAC không bắt đầu từ công nghệ

AAC bắt đầu từ nhu cầu giao tiếp của trẻ

Không phải trẻ nào dùng AAC cũng cần iPad.

Và iPad không phải là AAC, nếu không có chiến lược đúng.

AAC có nhiều hình thức – từ đơn giản đến phức tạp

AAC được chia thành 3 nhóm chính, tùy theo khả năng và giai đoạn phát triển của trẻ:

1. AAC LOW-TECH – ĐƠN GIẢN NHƯNG RẤT HIỆU QUẢ

Bao gồm:

• Tranh ảnh, thẻ hình

• Ảnh thật đồ vật – hoạt động

• Cử chỉ, điệu bộ, chỉ tay có chủ đích

Phù hợp với:

• Trẻ nhỏ

• Trẻ mới bắt đầu giao tiếp

• Trẻ dễ bị xao nhãng bởi thiết bị điện tử

Nhiều trẻ bắt đầu giao tiếp thành công từ những tấm tranh rất nhỏ, không cần công nghệ.

2. AAC MID-TECH – BẢNG GIAO TIẾP

Bao gồm:

• Bảng giao tiếp theo chủ đề

• Sổ giao tiếp

• Bảng lựa chọn có cấu trúc

Phù hợp với:

• Trẻ đã biết chọn lựa

• Trẻ hiểu hình ảnh

• Trẻ cần mở rộng vốn từ và chức năng giao tiếp

Đây là giai đoạn xây nền ngôn ngữ rất quan trọng cho nhiều trẻ chậm nói – nonverbal.

3. AAC HIGH-TECH – THIẾT BỊ & ỨNG DỤNG

Bao gồm:

• Thiết bị giao tiếp chuyên dụng

• Ứng dụng AAC trên máy tính bảng

Phù hợp khi:

• Trẻ có khả năng chú ý tốt hơn

• Trẻ cần vốn từ phong phú

• Trẻ đã có nền tảng giao tiếp bằng AAC trước đó

Không phải cứ high-tech là hiệu quả hơn, mà là phù hợp hơn.

Chọn AAC sai – có thể làm trẻ… ít giao tiếp hơn

Một số sai lầm thường gặp:

Dùng thiết bị quá phức tạp khi trẻ chưa sẵn sàng

Cho trẻ dùng AAC nhưng người lớn không làm mẫu

Chọn AAC theo trào lưu, không theo khả năng của con

Khi AAC không phù hợp, trẻ sẽ:

• Bỏ AAC

• Chán giao tiếp

• Quay lại hành vi khóc – cáu gắt

Tại Tâm Đức, AAC luôn được cá nhân hóa

Chúng tôi không hỏi:

“Con dùng được iPad chưa?”

Chúng tôi hỏi:

“Con đang cần giao tiếp điều gì?”

“Con hiểu đến đâu?”

“Hình thức AAC nào giúp con giao tiếp dễ nhất?”

AAC có thể thay đổi theo từng giai đoạn, nhưng mục tiêu luôn là: giúp con giao tiếp hiệu quả và phát triển ngôn ngữ.

LỜI KÊU GỌI TỪ TÂM ĐỨC

Nếu ba mẹ đang:

• Phân vân không biết con nên dùng AAC loại nào

• Đang định mua thiết bị nhưng chưa chắc phù hợp

• Muốn xây dựng AAC đúng ngay từ đầu

Hãy để Trung tâm Can thiệp sớm Tâm Đức đồng hành, đánh giá và thiết kế AAC phù hợp nhất cho con, không thừa – không thiếu – không áp lực.