TRẢI NGHIỆM CƠ THỂ LÀ GÌ? GÓC NHÌN TỪ TRỊ LIỆU TÂM VẬN ĐỘNG

TÂM VẬN ĐỘNG – BÀI 4/10

Hiểu trẻ từ góc nhìn Trị liệu Tâm vận động

Một đứa trẻ không chỉ “có” một cơ thể.

Trẻ còn sống, hành động, cảm nhận và tương tác với thế giới thông qua chính cơ thể ấy.

Đây là một góc nhìn quan trọng trong Trị liệu Tâm vận động (Psychomotor Therapy).

Khi quan sát một đứa trẻ, chúng ta thường hỏi: “Trẻ có làm được không?”

Trẻ có chạy được không? Có giữ thăng bằng được không? Có leo được không? Có cầm và sử dụng đồ vật được không?

Những câu hỏi ấy cần thiết, nhưng chưa đủ.

Một góc nhìn khác là:

“Trẻ đang trải nghiệm cơ thể mình như thế nào khi tham gia hoạt động?”

“Hành động của trẻ thay đổi ra sao khi nhiệm vụ, môi trường hoặc mức hỗ trợ thay đổi?”

Và: “Trong điều kiện nào trẻ có thể tham gia và mở rộng khả năng hành động của mình?”

Đó là điểm khởi đầu để chúng ta tìm hiểu Body Experience – trải nghiệm cơ thể.

1. Hai đứa trẻ và một chiếc cầu thăng bằng

Hãy hình dung hai đứa trẻ cùng đứng trước một chiếc cầu thăng bằng.

Cả hai đều từng cho thấy mình có khả năng vận động để bước qua cầu.

Trẻ thứ nhất đặt chân lên. Khi cầu hơi dao động, trẻ chậm lại, thay đổi vị trí chân, mở hai tay rồi tiếp tục bước. Sang được phía bên kia, trẻ quay lại và muốn thử thêm lần nữa.

Trẻ thứ hai vừa bước lên đã căng người. Khi cầu rung, trẻ bám vào người lớn, bước xuống và không muốn tiếp tục.

Nếu chỉ hỏi: “Hai trẻ có khả năng đi qua cầu không?”

câu trả lời có thể đều là có.

Nhưng cách hai trẻ tham gia hoạt động rất khác nhau.

Ở đây, điều quan trọng là không vội biến những gì quan sát được thành một kết luận về điều đang diễn ra bên trong trẻ.

Chúng ta quan sát thấy trẻ thứ hai căng người, bám vào người lớn và rời khỏi cầu.

Nhưng chỉ từ đó, chưa thể kết luận:

“Trẻ sợ độ cao.”

“Trẻ thiếu tự tin.”

“Trẻ có vấn đề cảm giác.”

Hay: “Trẻ không nhận biết tốt cơ thể.”

Những điều đó có thể là giả thuyết, nhưng chưa phải kết luận.

Nhà chuyên môn cần tiếp tục quan sát: Điều gì xảy ra khi cầu thấp hơn? Khi mặt cầu rộng hơn? Khi mức hỗ trợ thay đổi? Khi trẻ được tự lựa chọn thời điểm bắt đầu? Hay khi một yêu cầu tương tự được thực hiện trong bối cảnh khác?

Một nguyên tắc quan trọng vì vậy là: Quan sát là điểm khởi đầu; diễn giải cần được xem như một giả thuyết cần tiếp tục kiểm tra.

2. Body Awareness – nhận biết cơ thể là gì?

Một thuật ngữ thường xuất hiện trong Trị liệu Tâm vận động là Body Awareness, có thể hiểu gần nhất là nhận biết hoặc cảm nhận cơ thể.

Khái niệm này liên quan đến việc chú ý và nhận biết những thông tin, cảm giác hoặc trạng thái liên quan đến cơ thể.

Ví dụ, trẻ có thể dần nhận biết:

• cơ thể đang căng;
• tim đang đập nhanh;
• mình đang mệt;
• chân đang ở vị trí nào;
• mình đang sử dụng nhiều hay ít lực;
• cơ thể đang nghiêng hoặc mất ổn định.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa nhận biết một tín hiệu liên quan đến cơ thể và sử dụng thông tin đó để điều chỉnh hành động.

Hai quá trình có thể liên quan với nhau nhưng không hoàn toàn đồng nghĩa.

Khi cơ thể, nhiệm vụ hoặc môi trường thay đổi, chúng ta có thể quan sát thấy trẻ chậm lại, đổi tư thế, điều chỉnh lực, thay đổi khoảng cách, tìm kiếm sự hỗ trợ, dừng lại hoặc tiếp tục.

Nhưng một thay đổi trong hành vi không tự nó chứng minh rằng trẻ đã nhận biết một tín hiệu cơ thể cụ thể.

Hành động của trẻ có thể chịu ảnh hưởng đồng thời từ nhiều nguồn thông tin và nhiều yếu tố trong bối cảnh.

Thông tin liên quan đến cơ thể có thể đến từ những trạng thái bên trong cơ thể, vị trí và chuyển động của các bộ phận cơ thể, thăng bằng và tư thế, tiếp xúc với bề mặt hoặc đồ vật, thị giác và những thay đổi của môi trường.

Trong bài viết này, chúng tôi sử dụng thuật ngữ “nhận biết cơ thể” theo nghĩa rộng trong bối cảnh Trị liệu Tâm vận động, nhưng không xem nó là tên gọi thay thế cho một hệ cảm giác riêng lẻ, cũng không đồng nhất nó với toàn bộ quá trình điều chỉnh hành động.

Một điểm cũng rất quan trọng: Nhận biết cơ thể không đồng nghĩa với khả năng nói về cơ thể.

Một trẻ nhỏ hoặc một trẻ chưa sử dụng ngôn ngữ nói tốt vẫn có thể cho thấy những thay đổi trong hành động khi cơ thể, nhiệm vụ hoặc môi trường thay đổi.

Vì vậy, nhà chuyên môn không chỉ lắng nghe trẻ nói gì về cơ thể, mà còn quan sát cách hành động của trẻ thay đổi trong những bối cảnh khác nhau.

3. Body Experience – trải nghiệm cơ thể rộng hơn Body Awareness

Body Awareness – nhận biết cơ thể và Body Experience – trải nghiệm cơ thể có liên hệ với nhau nhưng không hoàn toàn đồng nghĩa.

Nếu Body Awareness hướng sự chú ý tới câu hỏi: “Trẻ nhận biết những gì đang diễn ra với cơ thể mình như thế nào?” thì Body Experience mở rộng hơn: “Trẻ đang trải nghiệm chính cơ thể mình như thế nào?”

Trong phạm vi bài viết này, Body Experience – trải nghiệm cơ thể được sử dụng như một thuật ngữ rộng để nói về cách một người cảm nhận, nhận biết, đánh giá và trải nghiệm cơ thể của chính mình trong hoạt động và tương tác.

Trong những cách tiếp cận và công cụ nghiên cứu khác nhau, người ta có thể quan tâm đến các khía cạnh như:

• cách trẻ cảm nhận và nhận biết cơ thể;
• cách trẻ trải nghiệm khả năng của cơ thể mình;
• thái độ của trẻ đối với cơ thể;
• cách trẻ trải nghiệm ranh giới giữa bản thân, người khác và không gian xung quanh;
• ở những trẻ có khả năng tự phản ánh phù hợp, cảm nhận hài lòng hoặc không hài lòng về cơ thể.

Những nội dung trên không phải một danh sách cố định mà mọi mô hình Body Experience đều phải có.

Cách định nghĩa và đánh giá có thể khác nhau tùy cách tiếp cận, độ tuổi, khả năng phát triển, nhóm đối tượng và công cụ được sử dụng. Bản tài liệu nền của bài cũng đã lưu ý sự khác biệt này.

Vì vậy, Body Experience không nên được xem như một kỹ năng đơn lẻ mà trẻ đơn giản “có” hoặc “không có”.

Và quan trọng hơn: Body Experience không nên được dùng như một nguyên nhân duy nhất để giải thích hành vi của trẻ.

Một trẻ gặp khó khăn trong một hoạt động không đồng nghĩa trẻ “có vấn đề về trải nghiệm cơ thể”.

Trải nghiệm và hành động của trẻ luôn xuất hiện trong một bối cảnh cụ thể.

Do đó, thay vì chỉ hỏi: “Trẻ có vấn đề về Body Experience không?”

một câu hỏi hữu ích hơn là: “Trải nghiệm và hành động của trẻ thay đổi như thế nào trong mối quan hệ giữa trẻ – nhiệm vụ – môi trường – và người khác?”

4. Từ quan sát đến giả thuyết chuyên môn

Hãy trở lại với chiếc cầu thăng bằng.

Trẻ bước lên rồi lùi lại.

Đó là quan sát.

“Trẻ sợ độ cao” là một diễn giải có thể có.

“Trẻ khó sử dụng thông tin liên quan đến thăng bằng” cũng là một giả thuyết có thể có.

Nhưng chưa giả thuyết nào được xác nhận chỉ từ một lần quan sát.

Nhà chuyên môn có thể thay đổi có chủ đích một điều kiện của hoạt động rồi tiếp tục quan sát.

Chẳng hạn, giảm độ cao của cầu nhưng giữ các yếu tố khác tương đối ổn định.

Sau đó có thể thay đổi độ rộng, mức hỗ trợ hoặc bối cảnh và tiếp tục đối chiếu.

Có thể hình dung quá trình suy luận chuyên môn theo cách đơn giản:

QUAN SÁT

↓

HÌNH THÀNH GIẢ THUYẾT

↓

THAY ĐỔI CÓ CHỦ ĐÍCH

↓

QUAN SÁT LẶP LẠI

↓

ĐỐI CHIẾU

↓

ĐIỀU CHỈNH GIẢ THUYẾT

Đây không phải mô hình đầy đủ về cách cơ thể hay hệ thần kinh tổ chức hành động.

Nó chỉ minh họa một cách tiếp cận chuyên môn thận trọng hơn.

Một lần trẻ thay đổi hành động sau khi điều kiện thay đổi chưa đủ để xác nhận nguyên nhân. Nhà chuyên môn cần tìm kiếm sự nhất quán qua nhiều lần, nhiều tình huống và sẵn sàng thay đổi giả thuyết ban đầu.

Điều này đặc biệt quan trọng với trẻ nhỏ, trẻ chưa sử dụng ngôn ngữ nói hoặc trẻ gặp khó khăn trong việc tự mô tả trải nghiệm của mình.

Mục tiêu không phải là không diễn giải.

Mục tiêu là diễn giải có căn cứ và luôn sẵn sàng kiểm tra lại cách hiểu của chúng ta về trẻ.

5. Từ hiểu trẻ đến hoạt động trị liệu

Việc thay đổi một hoạt động có thể phục vụ hai mục đích khác nhau.

Thứ nhất, nó có thể giúp nhà chuyên môn hiểu rõ hơn những điều kiện ảnh hưởng đến sự tham gia của trẻ.

Thứ hai, nó có thể tạo cơ hội để trẻ thử nghiệm một cách hành động mới.

Hai mục đích này có thể đan xen trong quá trình trị liệu, nhưng không hoàn toàn giống nhau.

Chính ở đây, hoạt động vận động có thể trở thành một phương tiện vừa để quan sát, vừa để hỗ trợ trị liệu.

Không phải vì một chiếc cầu, một quả bóng hay một sợi dây có “tác dụng trị liệu” cố định.

Mà vì nhà trị liệu lựa chọn và tổ chức hoạt động dựa trên mục tiêu của từng trẻ.

Do đó, giá trị của một hoạt động không nằm ở việc nó trông “đặc biệt” đến đâu.

Điều quan trọng là:

Vì sao hoạt động này được lựa chọn?

Điều gì đang được quan sát hoặc hỗ trợ?

Nhiệm vụ được điều chỉnh như thế nào?

Và những thay đổi đó có ý nghĩa gì đối với sự tham gia của trẻ trong cuộc sống?

6. Một trò chơi kéo co có thể cho chúng ta thấy điều gì?

Hãy lấy trò chơi kéo co làm ví dụ.

Nhìn từ bên ngoài, hoạt động rất đơn giản: hai người cầm dây và kéo.

Nhưng trò chơi tạo ra những tình huống liên quan đến:

lực – thăng bằng – khoảng cách – nhịp điệu – chờ đợi – phối hợp – hợp tác – cạnh tranh – phản ứng với hành động của người khác.

Nhà trị liệu có thể thay đổi lực kéo, khoảng cách, vị trí, luật chơi hoặc vai trò của từng người.

Ở một trẻ, mục tiêu có thể liên quan đến sức mạnh.

Ở trẻ khác, nhà trị liệu có thể quan tâm:

Hành động của trẻ thay đổi thế nào khi lực của người đối diện thay đổi?

Trẻ có thể chuyển từ kéo mạnh sang kéo nhẹ khi yêu cầu thay đổi không?

Trẻ phản ứng thế nào khi người chơi dừng lại?

Điều gì giúp trẻ duy trì sự tham gia khi chơi cùng người khác?

Trong những tình huống ấy, trẻ cũng có thể có những trải nghiệm cảm xúc khác nhau.

Nhưng nhà trị liệu không nên giả định trước trẻ đang vui, sợ, thất vọng hay hưng phấn chỉ từ một biểu hiện bên ngoài.

Một lần nữa: Quan sát là điểm khởi đầu; diễn giải là giả thuyết.

7. Cùng một hoạt động chưa chắc là cùng một trị liệu

Hai nhà chuyên môn có thể cùng sử dụng một quả bóng.

Một người yêu cầu trẻ ném bóng nhiều lần để rèn một kỹ năng vận động cụ thể.

Người khác cũng dùng quả bóng nhưng thay đổi khoảng cách, lực, tốc độ, lượt chơi hoặc người chơi cùng để phục vụ một mục tiêu khác.

Không có hoạt động nào mặc nhiên “cao cấp” hoặc “đúng Tâm vận động” hơn chỉ vì hình thức bên ngoài.

Điều tạo nên ý nghĩa chuyên môn là:

mục tiêu – cách tổ chức – cách quan sát – cách điều chỉnh – và ý nghĩa của sự thay đổi đối với trẻ.

Vì vậy:

Chất lượng trị liệu không thể được đánh giá chỉ bằng việc nhìn xem trẻ đang thực hiện “bài tập” nào.

Một mục tiêu trị liệu cuối cùng cần có liên hệ với sự tham gia và chất lượng đời sống của trẻ, dù một số thay đổi trong trị liệu có thể mang tính nền tảng và chưa lập tức biểu hiện thành một kỹ năng chức năng.

Câu hỏi cần quay trở lại là:

Điều trẻ đang học có giúp trẻ chơi, học tập, tự chăm sóc, giao tiếp, tham gia cùng gia đình hoặc bạn bè tốt hơn không?

Và, khi khả năng của trẻ cho phép chúng ta tìm hiểu:

Điều đó có ý nghĩa với điều trẻ muốn hoặc cần làm hay không?

8. Nhận biết cơ thể không có nghĩa bắt trẻ phải nói về cơ thể

Với trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ, hoạt động vận động tạo ra nhiều cơ hội để trẻ tiếp nhận thông tin từ cơ thể và môi trường, đồng thời thử nghiệm những cách hành động khác nhau.

Trẻ có thể:

leo,

đẩy,

kéo,

lăn,

chạy,

dừng lại,

giữ thăng bằng,

chơi với đồ vật,

hoặc tương tác với người khác.

Người lớn có thể hỗ trợ bằng những mô tả ngắn gọn, cụ thể:

“Cô thấy tay con đang nắm rất chặt.”

“Con vừa chậm lại.”

“Con đang đẩy mạnh hơn.”

Khi phù hợp, có thể đưa ra những lựa chọn:

“Con muốn thử tiếp hay nghỉ một chút?”

“Con muốn tự thử hay cần cô hỗ trợ?”

Với một số trẻ, câu hỏi: “Cơ thể con đang cảm thấy thế nào?” có thể quá trừu tượng.

Vì vậy, mục tiêu không phải là yêu cầu trẻ phải diễn đạt trải nghiệm bằng lời để chứng minh rằng trẻ “có Body Awareness”.

Ngôn ngữ chỉ là một trong nhiều phương tiện có thể hỗ trợ trẻ kết nối trải nghiệm với sự nhận biết về bản thân.

9. Một nguyên tắc trong thực hành: tôn trọng quyền chủ động của trẻ

Khi trị liệu liên quan trực tiếp đến cơ thể, vận động, tiếp xúc và tương tác với người khác, một nguyên tắc thực hành quan trọng là tôn trọng quyền chủ động của trẻ đối với cơ thể và sự tham gia của mình.

Trong bài viết này, quyền chủ động không được xem như một thành phần bắt buộc trong định nghĩa Body Experience.

Đây là một nguyên tắc thực hành định hướng cách nhà chuyên môn tổ chức hoạt động, giao tiếp và hỗ trợ trẻ.

Trong phạm vi khả năng giao tiếp và mức phát triển của mình, trẻ cần có cơ hội trải nghiệm rằng:

• Mình có thể lựa chọn.
• Mình có thể đồng ý hoặc từ chối.
• Mình có thể yêu cầu dừng lại.
• Mình có thể tìm kiếm hoặc yêu cầu trợ giúp.
• Mình có thể thử lại.
• Mình có thể tham gia vào việc lựa chọn mức thử thách phù hợp.

Quyền chủ động của trẻ không phụ thuộc vào việc trẻ có thể diễn đạt bằng lời.

Tùy khả năng giao tiếp, trẻ có thể thể hiện lựa chọn, đồng ý, từ chối, yêu cầu dừng hoặc yêu cầu hỗ trợ bằng lời nói, cử chỉ, ký hiệu, phương tiện giao tiếp hỗ trợ hoặc những hình thức giao tiếp khác phù hợp với trẻ.

Tuy nhiên, một hành vi đơn lẻ cũng không nên tự động được diễn giải là “đồng ý” hay “từ chối”.

Việc trẻ không phản đối không nên tự động được hiểu là trẻ đang đồng ý hoặc thoải mái tham gia.

Nhà chuyên môn cần tìm hiểu phương thức giao tiếp riêng của từng trẻ, quan sát trong bối cảnh và đối chiếu qua nhiều tình huống.

Trong thực hành, điều đó có nghĩa nhà chuyên môn cần:

• giao tiếp theo cách trẻ có thể hiểu trước khi chạm, hỗ trợ hoặc thay đổi tư thế của trẻ;
• tạo phương thức phù hợp để trẻ thể hiện lựa chọn, đồng ý, từ chối, yêu cầu dừng hoặc yêu cầu hỗ trợ;
• không mặc định “không phản đối” là “đồng ý”;
• quan sát mức độ chủ động tham gia của trẻ trong bối cảnh;
• tạo cơ hội lựa chọn phù hợp với khả năng phát triển;
• tôn trọng nhu cầu nghỉ và hỗ trợ trẻ quay lại hoạt động khi phù hợp;
• điều chỉnh mức thử thách;
• ưu tiên sự tham gia chủ động thay vì chỉ hoàn thành yêu cầu của người lớn.

Tuy nhiên: Tôn trọng quyền chủ động không có nghĩa loại bỏ mọi thử thách.

Trẻ vẫn cần cơ hội thử điều mới, gặp một mức khó phù hợp, chưa thành công, điều chỉnh và thử lại.

Vai trò của nhà chuyên môn là tìm mức thử thách vừa đủ: không quá dễ đến mức trẻ ít có cơ hội học, nhưng cũng không quá sức hoặc dựa trên ép buộc.

Do đó, câu hỏi không chỉ là: “Làm thế nào để trẻ hoàn thành hoạt động?”

Mà còn là: “Làm thế nào để trẻ có thể tham gia một cách chủ động, được hỗ trợ phù hợp và có cơ hội mở rộng khả năng của mình?”

10. Vì sao trải nghiệm cơ thể đáng được quan tâm?

Gần như mọi hoạt động của trẻ đều diễn ra thông qua cơ thể.

Khi lấy một chiếc cốc, trẻ cần tổ chức hành động trong mối quan hệ với vị trí của cơ thể và đồ vật.

Khi chạy cùng bạn, trẻ phải liên tục thay đổi tốc độ, hướng đi và khoảng cách.

Khi leo cầu thang, trẻ cần tổ chức tư thế và hành động phù hợp với đặc điểm của từng bậc.

Khi ngồi viết, tư thế là một trong nhiều yếu tố có thể hỗ trợ việc tham gia nhiệm vụ, bên cạnh khả năng thị giác – vận động, điều khiển bàn tay, chú ý, hiểu yêu cầu, động lực và môi trường học tập.

Vì vậy, trải nghiệm cơ thể có thể liên hệ với cách trẻ tham gia hoạt động, điều chỉnh hành động, trải nghiệm năng lực bản thân và tương tác với môi trường.

Nhưng cần nhấn mạnh: “Có liên hệ” không có nghĩa “là nguyên nhân”.

Một trẻ khó điều hòa cảm xúc không có nghĩa nguyên nhân chắc chắn nằm ở Body Awareness.

Một trẻ khó tương tác xã hội không thể được giải thích đơn giản bằng Body Experience.

Một trẻ khó ngồi học cũng không thể được quy ngay cho tư thế hay cảm giác.

Sự phát triển của trẻ là kết quả của nhiều yếu tố tương tác với nhau.

Do đó, các khái niệm Body Awareness và Body Experience phù hợp hơn khi được sử dụng như những lăng kính giúp đặt câu hỏi, chứ không phải những nhãn dùng để giải thích mọi khó khăn.

11. Một đứa trẻ không chỉ học cách điều khiển cơ thể

Trong quá trình phát triển, trẻ có thể từng bước xây dựng những trải nghiệm như:

Đây là cơ thể của mình.

Cơ thể mình có thể làm được gì?

Điều gì đang thay đổi khi mình hành động?

Mình có thể thử một cách khác không?

Mình cần hỗ trợ ở đâu?

Mình có thể dừng lại và thử lại.

Đó là lý do trong Trị liệu Tâm vận động, chúng ta không chỉ hỏi: “Trẻ có một cơ thể hoạt động tốt không?”

Mà còn quan tâm: “Trẻ đang trải nghiệm và tham gia thế giới thông qua cơ thể ấy như thế nào?”

Và rộng hơn: “Điều gì đang diễn ra trong mối quan hệ giữa trẻ – nhiệm vụ – môi trường – và những người xung quanh?”

Cách đặt câu hỏi này không phủ nhận những khó khăn thuộc về bản thân trẻ.

Nhưng nó giúp chúng ta tránh việc đặt toàn bộ nguyên nhân của khó khăn vào bên trong đứa trẻ.

Đồng thời, nó mở ra một câu hỏi rất thực tế: “Chúng ta có thể thay đổi điều gì để giúp trẻ tham gia tốt hơn?”

Từ trải nghiệm cơ thể đến hành động

Khi trẻ tham gia một hoạt động, cảm giác, tư thế, vận động, mục tiêu hành động và môi trường có thể ảnh hưởng qua lại với nhau.

Nhưng những mối quan hệ đó được tổ chức như thế nào?

Tại sao một trẻ có thể biết mình muốn làm gì nhưng gặp khó khăn khi tổ chức cơ thể để thực hiện?

Tại sao cùng một trẻ có thể làm tốt trong tình huống này nhưng gặp khó khăn khi nhiệm vụ thay đổi?

Và vì sao trong Trị liệu Tâm vận động, chúng ta quan tâm đến: cảm giác – kiểm soát tư thế – thăng bằng – điều chỉnh vận động – hành động có mục đích?

Đó sẽ là nội dung của Bài 5/10 trong loạt bài Trị liệu Tâm vận động tại Trung tâm Can thiệp sớm Tâm Đức:

TỪ CẢM GIÁC ĐẾN HÀNH ĐỘNG

Trẻ tổ chức cơ thể mình như thế nào để tương tác với thế giới?

Lưu ý về phạm vi bằng chứng

Các tài liệu được sử dụng trong bài giúp hình thành góc nhìn về Psychomotor Therapy, Body Awareness và Body Experience, nhưng không nên được hiểu là bằng chứng trực tiếp cho mọi nguyên tắc thực hành được trình bày ở trên.

Các nghiên cứu được dẫn cũng được thực hiện trên những nhóm đối tượng và trong những bối cảnh cụ thể. Vì vậy, kết quả không nên được khái quát trực tiếp cho mọi trẻ, mọi độ tuổi hoặc mọi nhóm trẻ có nhu cầu hỗ trợ phát triển. Đây cũng là giới hạn mà bản tài liệu hiện tại đã xác định.

Đặc biệt, các nội dung về quyền chủ động, lựa chọn, cách thể hiện đồng ý hoặc từ chối và tổ chức mức thử thách phù hợp được trình bày trong bài như những nguyên tắc định hướng thực hành, không phải như những thành phần bắt buộc trong định nghĩa Body Experience.

Vì vậy, Body Awareness và Body Experience nên được sử dụng như những lăng kính giúp quan sát, đặt câu hỏi và hình thành giả thuyết chuyên môn, thay vì như một lời giải thích duy nhất cho hành vi hoặc khó khăn của trẻ.

Thông điệp dành cho gia đình và giáo viên

Khi trẻ gặp khó khăn trong một hoạt động, đôi khi câu hỏi hữu ích không chỉ là: “Tại sao con không làm được?”

Chúng ta có thể hỏi thêm:

Nhiệm vụ đang khó ở đâu?

Điều gì thay đổi khi môi trường thay đổi?

Trẻ cần mức hỗ trợ nào?

Trẻ đang thể hiện sự tham gia như thế nào?

Điều gì có thể thay đổi ở nhiệm vụ, môi trường hoặc cách người lớn hỗ trợ?

Và quan trọng nhất: “Điều gì sẽ giúp trẻ tham gia tốt hơn vào những hoạt động có ý nghĩa trong cuộc sống của mình?”

Hiểu trẻ không chỉ là tìm ra “điều gì chưa ổn ở trẻ”.

Đôi khi, nó bắt đầu từ việc quan sát kỹ hơn, đặt giả thuyết thận trọng hơn và thay đổi câu hỏi mà người lớn đang đặt ra.

Trung tâm Can thiệp sớm Tâm Đức mong muốn đồng hành cùng gia đình trong việc nhìn nhận sự phát triển của trẻ một cách toàn diện, tôn trọng khác biệt cá nhân và lựa chọn mục tiêu hỗ trợ dựa trên nhu cầu thực tế của từng trẻ.

Tài liệu tham khảo

1. Probst, M., Knapen, J., Poot, G., & Vancampfort, D. (2010). Psychomotor Therapy and Psychiatry: What’s in a Name? The Open Complementary Medicine Journal, 2, 105–113. DOI: 10.2174/1876391X01002010105.
2. Emck, C., Plouvier, M., & van der Lee-Snel, M. (2012). Body experience in children with intellectual disabilities with and without externalising disorders. Body, Movement and Dance in Psychotherapy, 7(4), 263–275. DOI: 10.1080/17432979.2012.713003.
3. Emck, C., & Bosscher, R. J. (2010). PsyMot: An instrument for psychomotor diagnosis and indications for psychomotor therapy in child psychiatry. Body, Movement and Dance in Psychotherapy, 5(3), 244–256. DOI: 10.1080/17432971003760919.