Bài 6 | Trẻ nào có thể cần được đánh giá Tâm vận động?

Chạy nhiều, vụng về hay sợ vận động chưa đủ để kết luận. Điều quan trọng là những khó khăn ấy có kéo dài, lặp lại và ảnh hưởng đến khả năng tham gia cuộc sống của trẻ hay không.

Một trẻ 5 tuổi rất thích chạy. Con chạy quanh sân, leo trèo, nhảy từ chỗ này sang chỗ khác và dường như rất khó ngồi yên.

Một trẻ khác thì ngược lại. Con dè dặt khi leo cầu thang, không thích những trò chơi cần giữ thăng bằng và thường tìm tay người lớn khi bước qua những bề mặt không quen thuộc.

Một trẻ khác nữa thường xuyên làm rơi đồ, va vào bàn ghế và khó điều chỉnh lực khi chơi cùng bạn.

Những trẻ này có cần được đánh giá Tâm vận động không?

Câu trả lời không thể chỉ dựa vào một hành vi.

Chạy nhiều không phải là một chẩn đoán.

Vụng về không phải là một chẩn đoán.

Không thích leo trèo cũng không phải là một chẩn đoán.

Điều quan trọng hơn là xem những biểu hiện ấy có tạo thành một kiểu khó khăn kéo dài, xuất hiện trong nhiều tình huống và bắt đầu ảnh hưởng đến khả năng chơi, học, tự chăm sóc, tương tác hay tham gia cuộc sống hằng ngày của trẻ hay không.

1. KHI NÀO MỘT TRẺ CÓ THỂ ĐÁNG ĐƯỢC ĐÁNH GIÁ TÂM VẬN ĐỘNG?

Một trẻ có thể đáng được tìm hiểu chuyên môn sâu hơn khi những khó khăn liên quan đến cơ thể – vận động có xu hướng kéo dài theo thời gian, lặp lại trong nhiều tình huống hoặc bắt đầu ảnh hưởng đến sự tham gia của trẻ trong cuộc sống hằng ngày.

Đó có thể là việc trẻ khó tham gia trò chơi cùng bạn, gặp trở ngại trong giờ thể chất, né tránh những hoạt động phù hợp với lứa tuổi, khó thực hiện một số kỹ năng tự chăm sóc hoặc thường xuyên thất bại trong những nhiệm vụ đòi hỏi sử dụng cơ thể.

Những yếu tố này cần được xem xét trong bối cảnh phát triển của từng trẻ, không phải như những tiêu chí bắt buộc phải xuất hiện đầy đủ.

Tuy nhiên, một biểu hiện đơn lẻ thường chưa đủ để đi đến kết luận.

Một lần bắt hụt bóng, nếu đứng riêng lẻ, chưa đủ để nói lên một khó khăn phát triển.

Một trẻ 3 tuổi chưa đi tốt trên cầu thăng bằng cũng không thể được nhìn theo tiêu chuẩn của trẻ 7 tuổi.

Một ngày trẻ hoạt động nhiều, một lần va vào bàn ghế hoặc một hoạt động trẻ không muốn tham gia cũng chưa phải là lý do để đi đến kết luận.

Điều đáng quan tâm hơn là khi khó khăn:

• xuất hiện thường xuyên;
• kéo dài theo thời gian;
• không tương xứng với tuổi và cơ hội trải nghiệm của trẻ;
• và đặc biệt bắt đầu hạn chế những hoạt động phù hợp với lứa tuổi.

Ví dụ, trẻ tránh các trò chơi ở sân trường vì không theo kịp bạn; thường xuyên bỏ cuộc trong giờ thể chất; hoặc rất khó học một kỹ năng vận động mới dù đã có nhiều cơ hội thực hành.

Khi đó, việc đánh giá sâu hơn có thể có ý nghĩa.

Đánh giá Tâm vận động không bắt đầu bằng câu hỏi “Con có bệnh gì?”

Một trong những mục tiêu quan trọng của đánh giá Tâm vận động là hiểu:

Trẻ đang sử dụng cơ thể và vận động của mình như thế nào trong những tình huống có ý nghĩa?

Nhà chuyên môn có thể quan tâm đến nhiều phương diện:

• vận động và phối hợp;
• thăng bằng và kiểm soát tư thế;
• cảm nhận và trải nghiệm cơ thể;
• khả năng tổ chức hành động;
• điều chỉnh lực, tốc độ và nhịp điệu;
• phản ứng cảm xúc trong hoạt động;
• cách trẻ sử dụng cơ thể khi tương tác với người khác.

Vì vậy, câu hỏi không chỉ là: “Trẻ làm được hay không?”

Mà còn là:

“Trẻ thực hiện như thế nào?”

“Trong hoàn cảnh nào trẻ gặp khó khăn?”

“Điều gì giúp trẻ thực hiện tốt hơn?”

“Và khó khăn ấy ảnh hưởng đến cuộc sống của trẻ ra sao?”

Một khung tham khảo có liên quan đến cách tiếp cận này là PsyMot, công cụ được Emck và Bosscher phát triển nhằm hỗ trợ đánh giá Tâm vận động và xem xét những lĩnh vực có thể liên quan đến chỉ định Psychomotor Therapy trong tâm thần học trẻ em. Trong bài viết này, PsyMot được đề cập như một nguồn tham khảo chuyên môn, không phải như một bộ tiêu chuẩn dùng để xác định trẻ có hay không có một “rối loạn Tâm vận động”.

Nói cách khác, đánh giá không đơn thuần kiểm tra xem trẻ có hoàn thành một nhiệm vụ hay không, mà cố gắng hiểu cách trẻ tổ chức cơ thể, hành động, cảm xúc và tương tác trong những tình huống cụ thể.

2. NHỮNG TÌNH HUỐNG NÀO KHIẾN CHÚNG TA NÊN QUAN SÁT KỸ HƠN?

Những nội dung dưới đây không phải là một danh sách dấu hiệu để phụ huynh tự chẩn đoán trẻ.

Một biểu hiện riêng lẻ có thể xuất hiện ở rất nhiều trẻ trong quá trình phát triển.

Điều cần quan tâm là mẫu khó khăn xuất hiện như thế nào theo thời gian, trong những điều kiện nào và nó ảnh hưởng đến sự tham gia của trẻ ra sao.

Khi trẻ thường xuyên gặp khó khăn trong các hoạt động vận động

Một số trẻ có thể gặp khó khăn rõ rệt với:

• chạy, nhảy;
• bắt – ném bóng;
• giữ thăng bằng;
• phối hợp hai bên cơ thể;
• thực hiện một chuỗi vận động;
• các hoạt động bàn tay;
• hoặc học một kỹ năng vận động mới.

Nhưng một lần trẻ bắt hụt bóng không nói lên nhiều điều.

Điều đáng quan tâm hơn là khi khó khăn xuất hiện thường xuyên, kéo dài, không tương xứng với tuổi và cơ hội trải nghiệm của trẻ, đặc biệt khi nó bắt đầu làm trẻ khó tham gia những hoạt động phù hợp với lứa tuổi.

Ví dụ:

Trẻ tránh trò chơi ở sân trường vì không theo kịp bạn.

Trẻ thường xuyên bỏ cuộc trong giờ thể chất.

Trẻ rất khó học một kỹ năng vận động mới dù đã có nhiều cơ hội thực hành.

Trong những trường hợp như vậy, việc tìm hiểu sâu hơn có thể có ý nghĩa.

Khi trẻ khó tổ chức cơ thể trong không gian

Có những trẻ không hẳn yếu. Thậm chí trẻ có thể chạy rất nhanh.

Nhưng trẻ thường:

• va vào người khác;
• đụng bàn ghế;
• khó điều chỉnh khoảng cách;
• khó di chuyển trong không gian đông người;
• hoặc thực hiện một hành động quá nhanh trước khi cơ thể kịp điều chỉnh.

Ví dụ:

Trẻ chạy tới ôm bạn nhưng dùng lực quá mạnh.

Trẻ ném bóng cho một người đứng gần nhưng dùng lực như khi ném xa.

Trẻ bước lên một bề mặt mới nhưng gần như không điều chỉnh tốc độ.

Những biểu hiện như vậy không tự động có nghĩa rằng trẻ “kém cảm giác bản thể” hay có “rối loạn xử lý cảm giác”.

Có nhiều khả năng khác nhau.

Điều nhà chuyên môn cần tìm hiểu là:

Trong những điều kiện nào trẻ gặp khó khăn?

Và: Khi thay đổi môi trường hoặc yêu cầu của nhiệm vụ, cách trẻ tổ chức hành động có thay đổi hay không?

Khi trẻ khó điều chỉnh lực, tốc độ hoặc nhịp điệu

Một kỹ năng Tâm vận động quan trọng không chỉ nằm ở việc có thể tạo ra vận động, mà còn ở khả năng điều chỉnh vận động cho phù hợp với tình huống.

Một trẻ có thể chạy rất tốt nhưng lại khó chạy chậm lại.

Có thể ném rất mạnh nhưng khó ném nhẹ.

Có thể nhảy liên tục nhưng khó dừng lại đúng lúc.

Có thể thực hiện một hoạt động rất nhanh nhưng khó thay đổi tốc độ khi nhiệm vụ yêu cầu.

Vì vậy, điểm đáng quan tâm không chỉ là: “Trẻ hoạt động nhiều hay ít?”

Mà là: “Trẻ có khả năng thay đổi hành động theo yêu cầu của tình huống hay không?”

Khả năng điều chỉnh đôi khi cung cấp nhiều thông tin hơn mức độ hoạt động đơn thuần.

Khi trẻ có phản ứng rất mạnh trước những thử thách vận động

Một trẻ đứng trước một chiếc cầu thăng bằng và nói: “Con không làm đâu.”

Điều đó hoàn toàn có thể bình thường.

Trẻ có quyền không thích một hoạt động.

Nhưng sẽ đáng tìm hiểu hơn nếu trong nhiều tình huống vận động mới, trẻ thường xuyên:

• né tránh;
• căng cứng cơ thể;
• rất sợ thất bại;
• không dám thử;
• phụ thuộc nhiều vào hỗ trợ của người lớn;

hoặc ở chiều ngược lại:

• lao vào hoạt động mà ít nhận biết nguy cơ.

Điều cần quan sát không chỉ là: “Trẻ có làm nhiệm vụ không?”

Mà còn là: “Trẻ trải nghiệm bản thân như thế nào khi cơ thể đứng trước một thử thách?”

Đây là nơi khái niệm trải nghiệm cơ thể (body experience) trở nên có ý nghĩa.

Trải nghiệm cơ thể không chỉ liên quan đến việc trẻ có thực hiện được một hành động hay không, mà còn liên quan đến cách trẻ cảm nhận bản thân, sự tự tin, mức độ an toàn và cảm xúc xuất hiện khi trẻ sử dụng cơ thể.

Khi thành công hoặc thất bại trong vận động kéo theo phản ứng cảm xúc rất lớn

Một trẻ ném bóng hụt.

Con nhặt bóng lên và thử lại.

Một trẻ khác ném hụt rồi lập tức ném bóng đi, khóc, đánh người hoặc rời khỏi hoạt động.

Điều này không có nghĩa rằng trẻ có “vấn đề Tâm vận động”.

Nhưng nếu những phản ứng tương tự xuất hiện thường xuyên trong các hoạt động có yêu cầu về cơ thể và vận động, nhà chuyên môn có thể quan tâm đến:

• cách trẻ trải nghiệm năng lực của mình;
• khả năng chịu đựng thất bại;
• cách trẻ tiếp nhận hỗ trợ;
• khả năng quay trở lại hoạt động sau khi gặp khó khăn.

Tâm vận động không tách cơ thể khỏi cảm xúc.

Bởi một thử thách đối với cơ thể cũng có thể trở thành một trải nghiệm tâm lý đối với đứa trẻ.

Điều tưởng như chỉ là “ném hụt một quả bóng” đôi khi lại đi kèm với trải nghiệm:

“Mình không làm được.”

“Mình sẽ thất bại.”

“Mình không muốn thử nữa.”

Vì vậy, nhà chuyên môn không chỉ quan sát kết quả vận động, mà còn cần chú ý đến cách trẻ phản ứng, phục hồi và quay trở lại hoạt động.

Khi trẻ vận động tốt một mình nhưng gặp khó khăn khi hoạt động cùng người khác

Đây là một tình huống rất đáng quan sát.

Một trẻ có thể:

• chạy tốt;
• ném bóng tốt;
• leo trèo tốt;
• hoàn thành một đường vận động rất nhanh.

Nhưng khi chuyển sang trò chơi có hai người, mọi thứ thay đổi.

Trẻ có thể khó:

• chờ lượt;
• điều chỉnh khoảng cách;
• điều chỉnh lực theo người khác;
• phối hợp nhịp điệu;
• dự đoán hành động của bạn;
• hoặc thay đổi hành động khi người khác làm điều gì đó bất ngờ.

Lúc này, khó khăn không nhất thiết nằm ở kỹ năng vận động cơ bản. Điều đáng quan sát là điều gì thay đổi khi trẻ phải tổ chức hành động của mình trong mối quan hệ với một người khác.

Một quả bóng lúc này không chỉ cần được ném. Trẻ còn phải điều chỉnh thời điểm, hướng, lực và khoảng cách sao cho phù hợp với người đang chơi cùng.

Tuy nhiên, những khó khăn như chờ lượt, dự đoán hành động của bạn, điều chỉnh hành vi hay phối hợp với người khác không phải là biểu hiện riêng của lĩnh vực Tâm vận động. Chúng có thể liên quan đến nhiều phương diện phát triển khác nhau. Vì vậy, những quan sát này cần được đặt trong bức tranh phát triển toàn diện của trẻ, thay vì được giải thích bằng một nguyên nhân duy nhất.

Đây là một lĩnh vực có thể đáng được tìm hiểu thêm trong đánh giá Tâm vận động và, khi cần thiết, trong đánh giá liên ngành.

Khi trẻ ít nhận biết hoặc khó điều chỉnh trạng thái của chính cơ thể mình

Một số trẻ có thể khó nhận ra hoặc biểu đạt rằng mình:

• đang mệt;
• đang căng;
• đang dùng quá nhiều lực;
• đang hoạt động quá nhanh;
• hoặc đang cần nghỉ.

Ở trẻ nhỏ hoặc trẻ có khó khăn ngôn ngữ, chúng ta càng không thể chỉ hỏi:

“Con có nhận biết cơ thể mình không?”

Thay vào đó, cần quan sát trong hoạt động:

Trẻ có tự điều chỉnh không?

Khi mất thăng bằng, trẻ phản ứng thế nào?

Khi mệt, trẻ có giảm mức độ hoạt động?

Khi dùng lực quá mạnh, trẻ có thay đổi sau khi nhận phản hồi?

Khi cơ thể chuyển từ trạng thái hưng phấn sang bình tĩnh, trẻ có thích nghi được không?

Những thông tin này có thể liên quan đến nhận biết cơ thể (body awareness).

Nhưng một lần nữa:

Không nên đi từ một biểu hiện đơn lẻ đến một kết luận chẩn đoán.

3. KHÔNG NHÌN MỘT HÀNH VI ĐƠN LẺ – HÃY HỎI 3 CÂU

Sau tất cả những tình huống trên, đây có lẽ là phần quan trọng nhất mà ba mẹ có thể ghi nhớ.

Thay vì tìm kiếm một “danh sách dấu hiệu”, hãy thử đặt ba câu hỏi. Ba câu hỏi dưới đây không phải là tiêu chuẩn chẩn đoán, cũng không phải một checklist để xác định trẻ có cần trị liệu hay không. Đây là cách giúp ba mẹ và những người đồng hành cùng trẻ nhìn một biểu hiện trong bối cảnh rộng hơn, thay vì đi từ một hành vi đơn lẻ đến kết luận.

① KÉO DÀI?

Biểu hiện này chỉ xuất hiện nhất thời hay đã tồn tại trong một khoảng thời gian đáng kể?

Một trẻ có một ngày mệt, một giai đoạn chưa quen với hoạt động mới hoặc một lần phản ứng mạnh chưa phải là điều đủ để kết luận.

Điều đáng quan tâm hơn là khi mẫu khó khăn tiếp tục xuất hiện theo thời gian.

② LẶP LẠI TRONG NHIỀU TÌNH HUỐNG?

Khó khăn chỉ xảy ra với một hoạt động cụ thể?

Hay nó xuất hiện ở nhiều môi trường và tình huống khác nhau:

nhà – trường – sân chơi – hoạt động trị liệu – khi chơi cùng bạn – khi tham gia các hoạt động hằng ngày?

Việc quan sát trẻ trong nhiều tình huống giúp chúng ta tránh diễn giải quá mức một phản ứng đơn lẻ.

Một trẻ có thể không thích một trò chơi cụ thể nhưng hoàn toàn thoải mái trong những hoạt động khác.

Điều này rất khác với việc trẻ liên tục gặp cùng một kiểu khó khăn ở nhiều bối cảnh.

③ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THAM GIA?

Đây là câu hỏi quan trọng nhất.

Khó khăn có làm trẻ khó:

• chơi;
• học;
• tự chăm sóc;
• tương tác;
• khám phá môi trường;
• tham gia cùng bạn bè;
• hoặc thực hiện những hoạt động có ý nghĩa trong cuộc sống hằng ngày?

Hãy thử quan sát:

Trẻ có tránh sân chơi vì sợ vận động?

Trẻ có khó chơi cùng bạn vì không điều chỉnh được lực?

Trẻ có rất khó tham gia giờ thể chất?

Khó khăn vận động tinh có ảnh hưởng đến viết, vẽ, mặc quần áo hay ăn uống?

Trẻ có thường xuyên thất bại đến mức dần hình thành cảm giác:

“Con không làm được”?

Trẻ có mất cơ hội chơi và tương tác cùng bạn vì những khó khăn liên quan đến cơ thể – vận động?

Một khác biệt trở nên thực sự đáng quan tâm về mặt chức năng khi nó bắt đầu hạn chế hoạt động hoặc sự tham gia của trẻ trong cuộc sống.

KÉO DÀI – LẶP LẠI – ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THAM GIA

Nếu phụ huynh chỉ nhớ ba điều sau khi đọc bài này, hãy nhớ:

KÉO DÀI

LẶP LẠI

ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THAM GIA

Khi một khó khăn kéo dài, xuất hiện lặp lại và ảnh hưởng đến sự tham gia của trẻ, đó là những thông tin quan trọng để cân nhắc việc tìm hiểu chuyên môn sâu hơn. Tuy nhiên, không cần chờ đến khi “đủ cả ba” mới tìm kiếm hỗ trợ nếu gia đình, giáo viên hoặc nhà chuyên môn nhận thấy một biểu hiện bất thường, nghiêm trọng hoặc đáng lo ngại.

Vì vậy, mục tiêu của đánh giá không phải để tìm càng nhiều “lỗi” ở trẻ càng tốt.

Mà để trả lời:

“Điều gì đang cản trở trẻ tham gia vào những hoạt động có ý nghĩa đối với cuộc sống của mình?”

4. ĐÁNH GIÁ TÂM VẬN ĐỘNG NẰM Ở ĐÂU TRONG BỨC TRANH PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ?

Đánh giá Tâm vận động có thể cung cấp một góc nhìn quan trọng về cách trẻ sử dụng cơ thể, vận động, cảm xúc và tương tác trong hoạt động.

Nhưng đánh giá Tâm vận động không thay thế đánh giá phát triển hay chẩn đoán y khoa.

Điều này đặc biệt quan trọng.

Một trẻ có biểu hiện vụng về đáng kể có thể cần được xem xét về Rối loạn phối hợp phát triển

Một trẻ có những khác biệt về giao tiếp xã hội và hành vi có thể cần đánh giá phát triển liên quan đến Rối loạn phổ tự kỷ.

Một trẻ gặp khó khăn về chú ý, kiểm soát hành vi hoặc mức độ hoạt động có thể cần được đánh giá ở những lĩnh vực khác.

Các vấn đề thần kinh, cơ xương, thị giác, thính giác hoặc những yếu tố y khoa khác cũng có thể ảnh hưởng đến vận động.

Vì vậy:

Đánh giá Tâm vận động là một góc nhìn trong bức tranh phát triển của trẻ – không phải chiếc ô giải thích mọi khó khăn.

Khi cần thiết, một quá trình đánh giá tốt cần nằm trong tiếp cận liên ngành. Điều này cũng có nghĩa rằng cùng một biểu hiện quan sát được có thể có nhiều cách giải thích khác nhau. Khó khăn về vận động, chú ý, cảm xúc, tương tác hay khả năng tham gia không nên mặc nhiên được quy về Tâm vận động. Một đánh giá có trách nhiệm cần nhận biết cả giá trị lẫn giới hạn của góc nhìn chuyên môn mình đang sử dụng và, khi cần, chuyển trẻ đến lĩnh vực chuyên môn phù hợp.

Điều này giúp nhà chuyên môn tránh việc cố giải thích mọi khó khăn của trẻ chỉ bằng một lĩnh vực duy nhất.

Thay vì hỏi “Con có rối loạn Tâm vận động không?”, hãy bắt đầu bằng một câu hỏi khác

Ít nhất, chúng ta không nên bắt đầu từ câu hỏi: “Con có rối loạn Tâm vận động không?”

Một câu hỏi hữu ích hơn là:

“Con đang gặp khó khăn ở đâu trong việc sử dụng cơ thể để tham gia cuộc sống?”

Sau đó mới đi sâu hơn:

Khó khăn chủ yếu nằm ở kỹ năng vận động?

Ở kiểm soát tư thế?

Khả năng phối hợp?

Khả năng tổ chức hành động?

Cảm nhận và trải nghiệm cơ thể?

Điều chỉnh lực, tốc độ và nhịp điệu?

Phản ứng cảm xúc trong hoạt động?

Khả năng sử dụng cơ thể khi tương tác với người khác?

Hay khó khăn xuất hiện khi nhiều yếu tố này cùng tương tác với nhau?

Rất có thể câu trả lời không nằm ở một yếu tố duy nhất.

Đó chính là lý do chúng ta cần đánh giá, thay vì nhìn một hành vi rồi vội vàng gắn nhãn cho trẻ.

ĐÁNH GIÁ KHÔNG PHẢI ĐỂ TÌM XEM “TRẺ CÓ GÌ SAI”

Một đánh giá tốt cần giúp chúng ta hiểu:

Trẻ đang làm tốt điều gì?

Trẻ đang gặp khó khăn ở đâu?

Khó khăn xuất hiện trong điều kiện nào?

Điều gì giúp trẻ thực hiện tốt hơn?

Khó khăn ảnh hưởng như thế nào đến cuộc sống của trẻ?

Và quan trọng nhất: Chúng ta có thể thay đổi điều gì để giúp trẻ tham gia tốt hơn?

Đó mới là lý do có ý nghĩa để đánh giá một đứa trẻ.

Không phải để biến những khác biệt của trẻ thành một danh sách vấn đề.

Không phải để tìm xem trẻ “có bao nhiêu dấu hiệu”.

Và cũng không phải để nhanh chóng đặt một nhãn cho những điều trẻ đang gặp phải.

Mà để hiểu trẻ đủ sâu trước khi quyết định trẻ có cần hỗ trợ hay không, cần hỗ trợ ở đâu và hình thức hỗ trợ nào là phù hợp

KHI NÀO BA MẸ NÊN TÌM HỖ TRỢ CHUYÊN MÔN?

Nếu những khó khăn liên quan đến cơ thể – vận động của trẻ kéo dài, lặp lại trong nhiều tình huống và đang ảnh hưởng đến việc chơi, học, tự chăm sóc, tương tác hoặc tham gia cùng người khác, ba mẹ có thể cân nhắc trao đổi với nhà chuyên môn để được quan sát và tìm hiểu kỹ hơn.

Việc đánh giá không nhằm tìm xem trẻ “có gì sai”, mà nhằm hiểu:

Trẻ đang làm tốt điều gì?

Trẻ đang cần hỗ trợ ở đâu?

Điều gì đang cản trở sự tham gia của trẻ?

Và chúng ta có thể thay đổi điều gì để giúp trẻ tham gia cuộc sống tốt hơn?

Trung tâm Can thiệp sớm Tâm Đức mong muốn đồng hành cùng gia đình trong quá trình quan sát, tìm hiểu nhu cầu phát triển và xây dựng định hướng hỗ trợ phù hợp với đặc điểm, nhu cầu và khả năng tham gia của từng trẻ; đồng thời khuyến nghị hoặc phối hợp với các chuyên môn phù hợp khi cần thiết.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Emck, C., & Bosscher, R. J. (2010). PsyMot: An instrument for psychomotor diagnosis and indications for psychomotor therapy in child psychiatry. Body, Movement and Dance in Psychotherapy, 5(3), 244–256. DOI: 10.1080/17432971003760919.
2. Emck, C., Plouvier, M., & van der Lee-Snel, M. (2012). Body experience in children with intellectual disabilities with and without externalising disorders. Body, Movement and Dance in Psychotherapy, 7(4), 263–275. DOI: 10.1080/17432979.2012.713003.
3. Frazão, A., Santos, S., & Lebre, P. (2023). Psychomotor Intervention Practices for Children with Autism Spectrum Disorder: A Scoping Review. Review Journal of Autism and Developmental Disorders, 10, 319–336. DOI: 10.1007/s40489-021-00295-2.

BÀI TIẾP THEO – BÀI 7

ĐÁNH GIÁ TÂM VẬN ĐỘNG: NHÀ CHUYÊN MÔN THỰC SỰ QUAN SÁT ĐIỀU GÌ?

Nếu đánh giá Tâm vận động không chỉ là:

“Chạy được bao nhanh?”

“Nhảy được bao xa?”

“Đứng một chân được bao lâu?”

thì một buổi đánh giá thực sự sẽ diễn ra như thế nào?

Tại sao đôi khi cách trẻ bước vào phòng, lựa chọn trò chơi, phản ứng khi thất bại hay tương tác với nhà trị liệu cũng có thể cung cấp những thông tin có giá trị?

Và làm thế nào để phân biệt giữa quan sát có hệ thống với diễn giải chủ quan về hành vi của trẻ?

Mời ba mẹ, thầy cô và những người đang đồng hành cùng trẻ đón đọc Bài 7 trong chuỗi chuyên đề Trị liệu Tâm vận động của Trung tâm Can thiệp sớm Tâm Đức.